Luontoon-palvâlus nuorttâlâškielâlijd sijđoid almostittojii 15.10.2026 čuosâttâhkuvviimeh nuorttâlâškielâlii kuávlu tehálumosijn luándu- já vandârdemčuosâttuvâin. Ulmen lii faallâđ ain vijđásubbooht tiäđuid nuorttâlij päikkikuávlu vandârdemčuosâttuvâin já luándust nuorttâlâškielân. Luontoon-palvâlus ovdeduvvoo ovttuu, já meid nuorttâlâškielâlâš siskáldâs tievâsmittoo já vijđán mudoi mield.
Čuosâttâhkuvviimeh láá algâmuddoost Aanaar vandârdemkuávlust sehe Vääččir já Čaarmâtuoddâr meccikuávluin. Kaalduáivi meccikuávlu siskáldâs almostittoo maŋeláá.
Čuosâttâhsiijđoi lasseen palvâlusân puátih nuorttâlâškielâliih artikkeleh já tiätusiskáldâsah ovdâmerkkân čuávuváin fáádáin: Šuomâ nuorttâlâškiedih, Loto nuorttâlâškiedih, Sämmilij pase sajeh, Vandârdem puásuituálukuávlust, Piälppáájäävri kirkko, Sämmilij päikkikuávlu luándust jottee etiket já Juáhháá vuoigâdvuođah.
”Jo ovdeláá Luontoon.fi-viermisiijđoin lâi siskáldâs tavesämikielân já anarâškielân. Tääl valmâštum nuorttâlâškielâliih siijđoh palvâleh vuosâsaajeest nuorttâlij kielâsiärvus já nuorttâlâškielâ sárnoid”, muštâl tiimivästideijee Liisa Neuvonen Meccihaldâttâs Luándupalvâlusâin.
Nuorttâlâškielâliih siijđoh fäälih máhđulâšvuođâ kevttiđ kielâ meid viermist ášástâldijn já nanodiđ tom, maht kielâ tiättoo aargâst. Ton lasseen siijđoin lii ävkki škovláid, uáppeid já máttáátteijeid.
Taan muddoost tavesämikielâlijn siijđoin láá ohtsis käävcinubáloh čuosâttâhkuvviimid, moh aneh sistees iärásij lasseen aalmuglâšmeecijd, luándumeecijd já meccikuávluid. Anarâškielân palvâlusâin láá čiččâm čuosâttâhkuvviimid.
Sämikielâin lii virgálâš sajadâh sämmilij päikkikuávlust (Iänudâh, Aanaar, Ucjuuhâ, uási Suáđigilist). Nuorttâlâškielâ lii ohtâ Suomâst sarnum sämikielâin tavesämikielâ já anarâškielâ lasseen.
Nuorttâlâškielâ lii eromâš uhkevuálásâš kielâ, mon kevttim já iäláskem lii hiäjusmum kuhes historjá keežild, mast nuorttâlij kielâliih vuoigâdvuođah iä lah olášum olesmiärálávt. Veikkâ laahâ taan ääigi torvee sämikielâi sajaduv, te nuorttâlâškielâ kevttimmáhđulâšvuođah já palvâlusah láá ain-uv uccáá, já kielâ taarbâš sierânâs torjuu.
Nuorttâlâškielâlij siijđoi almostittem Luontoon-palvâlusâst lasseet máhđulâšvuođâid kevttiđ kielâ meid digitallijn palvâlusâin, naanood kielâ oinum já juvsâttetteevuođâ sehe tuárju nuorttâlii kulttuur já ärbivuáválij tiäđui siäilum. Siämmást tot oovded kielâlij vuoigâdvuođâi olášume falâmáin nuorttâlâškielân tiäđu luándust, kulttuuräärbist já vaandârdmist.
Eräluvat.fi-palvâlus lii almostittum tavesämikielân, nuorttâlâškielân já anarâškielân. Palvâlusâst kávnojeh kuávdááh tiäđuh staatâ kuávlui luuvijn já sämikuávlu sierânâsvuoigâdvuođâin. Sämikielân puáhtá haahâđ motomijn luuvijd, tego kieldâässee mávsuttes kuálástemlove, meccijotolâhlove tâi kieldâässee mávsulijd juhâvijđoduvâi kuálástemluuvijd.
Eräluvat äššigâspalvâlus peht háhhojeh ain-uv ovdâmerkkân Njiävđám registersiijdâ já nuorttâlâškuávlu loveh.
Metsa.fi viermipalvâlusâst sämikieláid láá suullân muáddičyeđe sijđod – suomâkielân láá suullân 550 sijđod, já masa puoh fáádáin lii siskáldâs tavesämikielân, veikkâ tavesämikielâlâš versio lii-uv poskâdub ko suomâkielâlâš versio. Siskáldâsah láá tiäduttum almolii tiätun Meccihaldâttâs tooimâst já organisaatiost, Paje-Laapi aššijd sehe äigikyevdilis viestâdmân.
Ton lasseen Metsa.fist láá tiäđáttâsah hiäivulijn fáádáin. Taan ive taan räi láá jurgâlum suullân 30 tiäđáttâssâd, já maaŋgâs tiäđáttâsâin kuáská Paje-Laapi aššijd.
Tááláš Metsa.fi lii almostittum ive 2020 já sämikielâliih siijđoh ráhtojii talle siämmást. Meid oovdeb Metsa.fi versiost lâi tavesämikielâlâš versio, mut tááláást poskâdubbon.
Ive 2010 Sämitige sämikielâ rääđi mieđettij vuossâmuu Säämi kielâtaho -palhâšume Meccihaldâttâsân. Palhâšume vuáđustâlmij mield Meccihaldâttâs lâi ovdedâm ánsulávt sämikielâlijd palvâlusâid já sämikielâ sajaduv Suomâst sehe olášuttám säämi kielâlaavâ kenigâsvuođâid viermiviestâdmistis já äššigâspalvâlusâstis.
