1. Váldde vuhtii suodjalanguovlluid
Suodjalanguovlluin lihkadeami, dolastallama ja idjadeami stivrejit ortnetnjuolggadusat. Dat leat gárvvistuvvon lottiid, njurjuid ja čáhceguovlluid hearkkes luonddu suodjaleami várás.
Luontoon.fi-bálvalusas sáhtát geahčadit kárttas stáhta suodjalanguovlluid, ráddjehusosiid ja daid fápmoáiggiid.
Ále mana loddebođđui. Saimaas váldde vuhtii saimaagahte suodjaleami.
Fatnasiin jođedettiin geavat merkejuvvon fávlliid. Mealodettiin garvve fanasfávlliid.
Luonddusuodjalanguovlluin dolastallat oažžu dušše virggálaš dolastallansajiin. Ále cahkket dola lássái – lássá vaháguvvá ja dolla sáhttá leavvat hálddašmeahttumiid. Dárkkis álo meahccebuollinváruhusaid.
Muitte vánddardanetikeahta: vánddar ruskkaid haga, ane biepmohasealliid gitta ja váldde vuhtii eará vánddardeaddjiid.
2. Vuoje jierpmádit
Vállje ekonomalaš vuodjenvuogi - seasttát boaldámuša ja geahpedat hehttehusa lundui. Šlápma rievdada šlájaid láhttema ja fysiologiija ja vuodjela šlájaid eará sadjái.
Gárra leaktu coages sajiin sáhttá vahágahttit bodnešattolašvuođa, ruivvodit čázi, háddjet loddebeassádagaid ja áitit eará čázi alde lihkadeaddjiid dorvvolašvuođa.
Ovdamearkan stelle mohtora viŋkila ja trimma badjelii, vai geahpedat bodnái čuohcan vahága coages čázis.
3. Smiehta gosa luoittát áŋkora
Luoitte áŋkora luondduhámmanis šattohis bodnái ja garvve dan badjelmeare geassima.
Lokte áŋkora nu, ahte stivret fatnasa dan bajábeallái, vai oaččot dan luovus nu ceaggut go vejolaš.
Hámmaniin ávkkástala vuosttažettiin boijaid, jus dat leat fállamis.
4. Fuolat bázahusain ja duolvačáziin
Basa lihtiid vuosttažettiin eatnamis lean bassanbáikkiin, main lea duolvačázit.
Jus dakkárat eai leat, njamat bassančáziid goike eatnamii doarvái guhkás gáttis - ále goassige leike daid njuolga čázádahkii.
Basat luonddu ná:
- Njuoskat iežat čázis
- Lebbe sáibbo ja doidde givnniin goike eatnamis
- Njamat basadančáziid eatnamii doarvái guhkkin gáttis
Fikka geavahit almmolaš hivssegiid. Meahcis divššo earániiddát guhkkin eret bálgáin ja gáttis, govčča luottaidat fuolalaččat.
Gurre fatnasa septatáŋkka álo njammangurrenstašuvnnas.
5. Gudnejahte kulturárbbi
Atte eanadaga muitalit máidnasis, Suologuovlluin ja gáttiin oidno jahkečuđiid kulturárbi: loddebivdiid suojit, guollebivdiid geađgebardimat ja guohtunguovlluid bázahasat.
Ále rievdat ráhkadusaid, sirdde geđggiid dahje bardde ođđa geađgelánaid.
Giddes dološbázahasat leat lága bokte suddjejuvvon – daid lihkahallan lea gildojuvvon.
6. Fuolat fatnasa birasustitlaččat
Fatnasiin johttin lea dorvvolut, go fanas ja mohtor leat jeavddalaččat fuolahuvvon. Ná eastadat maiddái boaldámuš- ja oljogolgamiid.
Doala fatnasa vuođu buhtisin – dat geahpeda boaldámuša golaheami.
Vállje birasustitlaš molssaeavttuid, dego kustema, alladeattacirggonbassama, vuođu buhtistanránuid dahje fatnasa goikásii váldima bottuid áigge. Garvve vahátlaš antifouling-málaid.
Doaimmat váralaš bázahusaid, dego málabázahusaid, báhtteriid, áššáigullevaš čoagginčuoggáide.
